Als het weegt...
Ga er maar aan staan. En er dwars doorheen.
🧰 Vondsten op deze pagina:
Inspiratie, oefeningen en verdieping voor professionals die met compassie willen werken.
Begrijpen: Wat is zingeving?
Verdieping
Aan de slag
De Werkplaats
Boeken en inspiratie
Begrijpen
Een zoektocht naar betekenis in het dagelijks leven
Zingeving gaat over wat je leven zin geeft. Wat en wie is voor jou van waarde? Waar kom je je bed voor uit? En hoe kan ik verder als ik de zin in het leven verloren ben?
Levensvragen zijn vragen die opkomen als je leven anders loopt dan je had gehoopt. Als je door ziekte, verlies of beperking ineens wordt stilgezet. Naast allerlei emoties en gedachten, kan dan ook de dieper liggende vraag: waar doe ik het voor, waar leef ik voor? steeds maar terugkomen.
Mijn visie
Carl Jung zei het al: de donkerste delen van je psyche zijn “ninety percent gold”, maar alleen als je ze durft aan te kijken. En toch, als je lang genoeg in het donker blijft kijken, verlang je vanzelf weer naar licht.
Zo vergaat het mij ook met grote woorden als zingeving, compassie, hoop en ethiek.
Wanneer ik probeer uit te leggen wat ze betekenen, merk ik dat een omweg vaak meer laat zien dan een definitie.
En dan zeg ik in mijn lessen en trainingen:
'Probeer je eens voor te stellen dat ze er niet zijn. Dat ze ontbreken.
Hoe ziet dat er dan uit?'
Zo kijk ik naar deze grote woorden, via de contrastvragen, via socratisch kijken en via zorgethiek.
Contrast: zingeving wordt zichtbaar in zinverlies, compassie in on-opmerkzaamheid, hoop aan de rand van wanhoop.
Socratisch kijken met een vleugje fenomenologie: niet: wat is het? maar: hoe verschijnt het in het alledaagse leven?
Zorgethiek, waar ik geleerd heb: betekenis ontstaat niet in isolatie, maar in relaties, in aandacht en betrokkenheid tussen mensen.
Samen vormen ze een oefening om zorgvuldiger te zien wat zich laat zien. En vervolgens misschien wel te concluderen, naar de woorden van de immer lichtheid zoekende Hans Andreus:
'Ik weet alleen het licht van wonder boven wonder. Ik weet alleen maar alles wat ik weten wil'.
Hoe krijgt zingeving vorm?
- In de ontmoeting en het échte contact met de ander.
- Niet in grote woorden, maar juist in het alledaagse en kleine.
- Door ruimte te maken voor zinverlies om zo weer zin te kunnen vinden.
Herken je dit?
Handelingsverlegenheid bij cliënten die aangeven 'geen doel meer te zien'.
Zoeken naar een methodiek om dieper te luisteren dan de praktische zorgvraag.
Behoefte aan ondersteuning bij existentiële vragen in de palliatieve fase.
Lees dan meer op deze pagina:
Ontmoeting
Een cliënt zei:
"Ik ben niet op zoek naar de zin van het leven.
Ik wil alleen weer weten waarom ik morgen opsta."
Verdieping
De afgelopen dagen las ik een interview met filosoof Eva von Redecker in De Groene Amsterdammer over het idee dat een beter leven voor iedereen mogelijk is. Ik bleef hangen op dat woord: mogelijk. Want ik heb gezien wat er gebeurt als iets níet mogelijk is. Als een leven zich vernauwt. Als je beweegt binnen grenzen die je niet zelf hebt gekozen. Ik heb dat leven verlaten. Onderweg naar een beter leven.
Een hoopvolle gedachte en tegelijk ook een ongemakkelijke. Want wat bedoelen we eigenlijk met “een beter leven”? Ik merk dat ik er iets anders in lees dan alleen bestaanszekerheid of gelijke kansen. Voor mij is het ook een pleidooi voor iets wat minder tastbaar is, maar misschien wel fundamenteler: hoop. Niet als vaag begrip, maar als iets wat je voedt. Waar je naar leeft. Natuurlijk: veiligheid, een huis, werk, stabiliteit, dat zijn voorwaarden. Zonder die basis is er weinig ruimte voor iets anders.
Maar als je die basis hebt bereikt en je klimt omhoog in de Piramide van Maslow, blijkt dat er geen plateau is. Alleen lucht. Dat is het moment waarop de wereld minder houvast biedt. Dan begint het zoeken naar zin. Voor de buitenwereld soms moeilijk te begrijpen. Want je hebt toch een “goed leven”?
Je bent niet op zoek naar een betere versie van jezelf. Je bent op zoek naar iets wat daaronder ligt. Geluk, misschien. Maar zelfs dat is niet genoeg. Want als geluk is wat je zocht en je vindt het, dan ben je er nog maar half als je niet ook ergens op bent blijven hopen.
Wil je specifiek aan de slag met Palliatieve zingeving, Luisteren in lagen of meer artikelen lezen? Kijk dan hier op deze verdiepende pagina's:
Aan de slag
Alle werkelijke leven is ontmoeting
Lees inspirerende artikelen over hoe zingeving schuilt in een simpel kopje ochtendkoffie en écht gezien worden.
Wat ik je gun
Vandaag is mijn dochter 18. Een mijlpaal die voelt als vrijheid, belofte, toekomst. En het zet me aan het denken: in wat voor wereld stapt zij eigenlijk echt?De afgelopen dagen las ik een interview met filosoof Eva von Redecker in De Groene Amsterdammer over het idee dat een beter leven voor iedereen mogelijk is. Ik bleef hangen op dat woord: mogelijk. Want ik heb gezien wat er gebeurt als iets níet mogelijk is. Als een leven zich vernauwt. Als je beweegt binnen grenzen die je niet zelf hebt gekozen. Ik heb dat leven verlaten. Onderweg naar een beter leven.Een hoopvolle gedachte en tegelijk ook een ongemakkelijke. Want wat bedoelen we eigenlijk met “een beter leven”? Ik merk dat ik er iets anders in lees dan alleen bestaanszekerheid of gelijke kansen. Voor mij is het ook een pleidooi voor iets wat minder tastbaar is, maar misschien wel fundamenteler: hoop. Niet als vaag begrip, maar als iets wat je voedt. Waar je naar leeft. Natuurlijk: veiligheid, een huis, werk, stabiliteit, dat zijn voorwaarden. Zonder die basis is er weinig ruimte voor iets anders. Maar als je die basis hebt bereikt en je klimt omhoog in de Piramide van Maslow, blijkt dat er geen plateau is. Alleen lucht. Dat is het moment waarop de wereld minder houvast biedt. Dan begint het zoeken naar zin. Voor de buitenwereld soms moeilijk te begrijpen. Want je hebt toch een “goed leven”? Je bent niet op zoek naar een betere versie van jezelf. Je bent op zoek naar iets wat daaronder ligt. Geluk, misschien. Maar zelfs dat is niet genoeg. Want als geluk is wat je zocht en je vindt het, dan ben je er nog maar half als je niet ook ergens op bent blijven hopen. Als dit het is… is het dan genoeg? Is dit wat ik mijn dochter wil meegeven? Die gedachten kwamen op toen mijn dochter me vertelde dat ze van mij had geleerd hoe belangrijk economische onafhankelijkheid is voor haar en daarop haar studiekeuze baseert. Eerst voelde ik trots. Daarna verwondering. En toen ook zorg. Want ik weet hoe de werkelijkheid eruitziet.Haar pad zal lang zijn. Haar afhankelijkheid, zeker in de eerste jaren, groter dan haar zelfstandigheid. En ze zal te maken krijgen met systemen en machtsverhoudingen die niet vanzelf in haar voordeel werken. Dus wat gun ik haar? Niet alleen veiligheid. Niet alleen zelfstandigheid. Niet alleen een goed leven. Ik gun haar dat ze dat andere niet kwijtraakt. Dat kleine, stille verzet in haarzelf.Dat ze niet alleen leert hoe ze zich aanpast, maar ook hoe ze blijft voelen wat waar is, zelfs als dat haar onrustig maakt, zelfs als dat haar pad ingewikkelder maakt. Misschien is dat wel hoop. Iets wat schuurt, en beweegt, en weigert om stil te vallen. En misschien, denk ik nu, is dat de wereld die ik haar het meest gun. Iets wat je niet bezit, maar wat je doet. Een wereld waarin hoop geen luxe en geen toeval is, maar een werkwoord. En hopelijk samen verder in die wonderlijke rafelige wereld van ons…
Aan tafel met twijfel
Anders vasthouden
Alle werkelijke leven is ontmoeting
Als de zin even zoek is…
Ik wil nog niet dood
Vertel
Levensvragen van de dag
Levenwicht
Levenslicht
Leven light
Leeft tijd
Levensles van deze dagen:
Wil jij vandaag mijn leven dragen?
Want soms draag je de dag.
Soms draagt de dag jou.
En soms is er iemand die een stukje meedraagt.
Misschien is dat wel levenwicht.
[Beatrijs, 25 juni 2026 Dag van de levensvragen]
Ontmoeting
Een zorgverlener ontdekte dat haar vermoeidheid niet alleen over werk ging.
Ze was onderweg iets kwijtgeraakt dat ooit belangrijk voor haar was.
Verwonder je
Ontdek hoe één verrassende vraag een gesprek kan openen waar oplossingen alleen niet verder helpen.
WONDERVRAGEN is een e-book dat uitnodigt om opnieuw te leren kijken naar het alledaagse, niet door antwoorden te zoeken maar door vragen centraal te stellen. Het benadert zingeving als iets dat zichtbaar wordt in momenten van spanning, verlies of druk, in plaats van iets dat je “vindt”.
Sommige woorden gebruiken we vaak, terwijl ze zich moeilijk laten vastleggen. Woorden als zingeving, compassie, kwaliteit van leven, hoop, ethiek en verlies lijken vanzelfsprekend totdat iemand vraagt wat ze precies betekenen. Vaak zoeken we dan naar definities. Maar misschien laten deze woorden zich niet allereerst begrijpen via een omschrijving. Misschien worden zij zichtbaar in ervaringen. In het dagelijks leven. In ontmoetingen. In momenten waarop iets ontbreekt of juist verschijnt. Dit boek is ontstaan vanuit die gedachte.
De verkenningen in dit boekje volgen drie bewegingen. De eerste beweging is die van het contrast. Grote begrippen worden vaak scherper zichtbaar wanneer hun afwezigheid wordt onderzocht. Zingeving laat zich kennen via zinverlies. Compassie via onopmerkzaamheid. Hoop via wanhoop en valse hoop. Kwaliteit van leven via verschraling. Het contrast maakt zichtbaar wat anders gemakkelijk verborgen blijft.
De tweede beweging is de socratische vraag: Hoe ziet het eruit? Niet vertrekken vanuit theorieën of definities, maar vanuit verschijningsvormen. Waaraan herkennen we iets? Hoe verschijnt het in het leven van alledag? Wat gebeurt er wanneer het aanwezig is? En wat wanneer het ontbreekt?
De derde beweging is die van de zorgethiek. Mensen leven niet los van elkaar. Wat betekenisvol is, ontstaat vaak in relaties. In aandacht, afhankelijkheid, verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Daarom krijgt ieder vraagstuk ook een zorgethische blik. Niet om antwoorden te geven, maar om zichtbaar te maken wat er tussen mensen gebeurt. Deze drie bewegingen: contrast, verwondering en relationeel kijken, vormen samen de basis van de wondervragen in dit boekje.
Elk vraagstuk is als volgt opgebouwd:
• Korte introductie van het vraagstuk
• De contrastervaring
• Wat laat dit ons zien?
• Zorgethische blik
• Socratische vragen
De bedoeling is niet om sluitende definities te vinden. Ook niet om complexe ervaringen te reduceren tot eenvoudige antwoorden. Eerder is dit boek een uitnodiging tot aandachtig kijken. Tot het oefenen van onderscheidingsvermogen. Tot het verdragen van niet-weten. Want misschien begint wijsheid met het vermogen om zorgvuldig waar te nemen wat zich aandient. Ik wens je wijsheid!
de Werkplaats
De Zingeving gids
Breng zingeving concreet op de kaart met deze praktijkgids. De bundel bevat o.a. de levensvragen-werkvorm, thematische praatkaarten en het 'Zinspiratie'-boekje vol creatieve ingangen.
Themabundel Zingeving
€ 29,50
Wanneer mensen de richting even kwijt zijn, helpt dit werkboek om opnieuw woorden te vinden voor wat werkelijk van waarde is.
De complete gids voor betekenisvolle begeleiding en diepgang.
Zoek je een stevig fundament om gesprekken over levensvragen professioneel vorm te geven? De Themabundel Zingeving is een omvangrijke schatkist van maar liefst 76 pagina’s vol creatieve werkvormen, diepgaande essays en inspiratieteksten. Deze bundel helpt je om op een veilige manier het gesprek te openen, betekenis te verkennen en richting te geven wanneer cliënten of naasten vastlopen in het leven.
Met deze bundel haal je in één keer een complete toolkit in huis, bestaande uit:
- Een gerichte Levensvragen werkvorm
- Een inspirerend Essay over inspiratie en zingeving
- De complete Zingeving op de kaart praktijkgids
- Direct inzetbare Praatkaarten
- Een Zinspiratie boekje boordevol extra werkvormen
- Voor wie bestemd: Speciaal ontwikkeld voor professionals die werken met levensvragen, richting en betekenis. Ideaal voor geestelijk verzorgers, coaches, psychologen, (palliatieve) zorgverleners en trainers die behoefte hebben aan een rijke en direct toepasbare verzameling materialen.
Hoe te gebruiken: Dit werkboek is een directe digitale download. Na betaling ontvang je het complete PDF-bestand direct in je mailbox. Je kunt de essays en handleidingen digitaal lezen ter eigen verdieping. De specifieke praatkaarten, opdrachten en het Zinspiratie boekje kun je naar wens uitprinten om fysiek op tafel te leggen tijdens individuele consulten, workshops of teamintervisies
Onderdeel van de Vindplaats-methode
Dit werkboek helpt je vooral om te oefenen met:
● Verwonderen
● Verbinden
NB dit werkboek is een digitale download! Je ontvangt een bestand in je mailbox.
Boeken en inspiratie
Wil je meer leren over zingeving? Kijk dan eens rond bij de Leesplaats. Of lees artikelen en boeken, zie de tips hieronder:
De zin van het bestaan (Man's Search for Meaning) — Viktor E. Frankl
Waarom? De ultieme klassieker over existentiële zingeving. Als psychiater en overlevende van de concentratiekampen beschrijft hij hoe een mens zelfs in de meest gitzwarte situaties betekenis kan vinden. Een must-read voor iedereen die met verlies en levensvragen werkt.
De kracht van betekenis — Emily Esfahany Smith
Waarom? Zij laat op basis van psychologie en filosofie zien dat een zinvol leven veel krachtiger is dan het najagen van geluk. Ze onderscheidt vier concrete pijlers: verbinding, een doel, verhalen vertellen en transcendentie.
Meanings of Life — Roy F. Baumeister
Waarom? Dit boek is een absolute hoeksteen binnen de psychologie van zingeving. Als we het hebben over zingeving, zoeken we vaak naar grote, meeslepende antwoorden. De psycholoog Roy F. Baumeister brengt dit in zijn klassieker 'Meanings of Life' prachtig terug naar de essentie. Hij stelt dat een zinvol leven rust op vier universele menselijke behoeften:
- Doelgerichtheid (Purpose): Richting hebben in het leven.
- Waarden (Values): Weten wat goed en juist is om te doen.
- Effectiviteit (Efficacy): Het gevoel hebben dat jouw acties ertoe doen.
- Zelfwaarde (Self-worth): Positief over jezelf kunnen denken.
- Wanneer degene die je begeleidt aangeeft 'geen doel meer te zien', helpt dit filter ons als zorgverleners enorm. Vaak zit de pijn namelijk niet in het grote levensdoel, maar in een geknakt gevoel van effectiviteit of zelfwaarde. Een aanrader voor op je leeslijst!
[geen affiliate links]
'Ik weet alleen het licht van wonder boven wonder. Ik weet alleen maar alles wat ik weten wil'.
[Hans Andreus]
Misschien wil je je ook verdiepen in de andere thema's?
Contact
Wil je sparren over het implementeren van zingevingskaarten of zoek je scholing voor zorgverleners?
Neem contact op als je wilt sparren over de mogelijkheden:
Waar begin ik?
Ontdek hieronder de beste startpunten op basis van jouw behoeften.
Ik ben nieuw
Download eerst de gratis werkvormen om een laagdrempelige kennismaking te krijgen met Zingeving op de Proefplaats
Ik geef trainingen
Bekijk de trainerstools voor uitgebreide methodieken en materialen om Zingeving te behandelen in jouw trainingen via de Workshops
Ik zoek iets voor morgen.
Bekijk de verschillende praktijkboeken en kaarten en tools die je direct kunt bestellen en gebruiken, op de Werkplaats.
Ik zoek verdieping
Lees de artikelen op het blog voor een meer filosofische en verwonderende blik op de thema's van je keuze op de Leesplaats
Werken vanuit de Vindplaats-methode
Bij dit thema oefenen we vooral:
✓ Verwonderen
✓ Onderscheiden