Zingeving gaat over wat je leven zin geeft. Wat en wie is voor jou van waarde? Waar kom je je bed voor uit? En hoe kan ik verder als ik de zin in het leven verloren ben?
Levensvragen zijn vragen die opkomen als je leven anders loopt dan je had gehoopt. Als je door ziekte, verlies of beperking ineens wordt stilgezet. Naast allerlei emoties en gedachten, kan dan ook de dieper liggende vraag: waar doe ik het voor, waar leef ik voor? steeds maar terugkomen.
Carl Jung zei het al: de donkerste delen van je psyche zijn “ninety percent gold”, maar alleen als je ze durft aan te kijken. En toch, als je lang genoeg in het donker blijft kijken, verlang je vanzelf weer naar licht.
Zo vergaat het mij ook met grote woorden als zingeving, compassie, hoop en ethiek.
Wanneer ik probeer uit te leggen wat ze betekenen, merk ik dat een omweg vaak meer laat zien dan een definitie.
En dan zeg ik in mijn lessen en trainingen:
'Probeer je eens voor te stellen dat ze er niet zijn. Dat ze ontbreken.
Hoe ziet dat er dan uit?'
Zo kijk ik naar deze grote woorden, via de contrastvragen, via socratisch kijken en via zorgethiek.
Contrast: zingeving wordt zichtbaar in zinverlies, compassie in on-opmerkzaamheid, hoop aan de rand van wanhoop.
Socratisch kijken met een vleugje fenomenologie: niet: wat is het? maar: hoe verschijnt het in het alledaagse leven?
Zorgethiek, waar ik geleerd heb: betekenis ontstaat niet in isolatie, maar in relaties, in aandacht en betrokkenheid tussen mensen.
Samen vormen ze een oefening om zorgvuldiger te zien wat zich laat zien. En vervolgens misschien wel te concluderen, naar de woorden van de immer lichtheid zoekende Hans Andreus:
'Ik weet alleen het licht van wonder boven wonder. Ik weet alleen maar alles wat ik weten wil'.
In deze veldgids Wondervragen verken ik op beknopte manier wat deze manier van kijken je kan opleveren. Bekijk hier de veldgids ter verdieping en inspiratie van je eigen werk:
