Vindplaats zingeving> Steekwoorden
Steekwoorden
De subtiele taal van dwingende controle herkennen
Je ziet een cliënt die twijfelt, inconsistent overkomt of de partner beschermt. De standaardvragen als "Voel je je veilig?" leveren een ontkennend of geblokkeerd antwoord op.
Zoals een draadloos signaal is dwingende controle continu in de ruimte aanwezig. Steekwoorden maakt deze onzichtbare frequentie hoorbaar.
Dwingende controle herkennen
Steekwoorden is een audioreeks die professionals helpt met handige inzichten en strategieën over de verborgen problemen van relationele onveiligheid.
Waarom deze audioreeks?
Dwingende controle is een sluipend en vaak onopgemerkt patroon van macht, isolatie en kleine gedragsregels. Dit probleem blijft in de hulpverlening vaak onder de radar. Waarom? Omdat we vaak alleen letten op fysiek geweld of duidelijke escalaties. Bij dwingende controle gebeurt dat zelden. Het geweld zit in de kleine dingen: subtiele kritiek, financiële beperkingen, gaslighting en het voortdurend aan het twijfelen brengen van je eigen geheugen en gevoel.
Wanneer een cliënt bij een hulpverlener zit, lijkt diegene vaak 'inconsistent', twijfelt of verdedigt zelfs de partner. Vragen zoals "Waarom ga je niet weg?" of "Is er geweld?" leiden vaak tot een 'nee' of een blokkade.
Van de oppervlakte naar het zenuwstelsel
Met de audioreeks Steekwoorden nemen we hulpverleners mee achter de schermen van deze subtiele problemen. Op basis van korte audio-dossiers van analyseren we herkenbare situaties:
- De scène: Je hoort over alledaagse kleine gedragsregels en de innerlijke ervaring van het slachtoffer.
- De oppervlakte: Wat ziet de gemiddelde hulpverlener aan de buitenkant?
- De trauma-analyse: We koppelen de situatie aan de theorieën van Bessel van der Kolk, Janina Fisher/ Stephen Porges en Gabor Maté.
- De praktische sleutel: Handige tips en de juiste vragen ('Wat vraag je wél?') om door de chaos heen te prikken zonder de veiligheid van de cliënt in gevaar te brengen.
Voor wie is dit bedoeld?
Deze reeks is speciaal gemaakt voor psychologen, therapeuten, POH-GGZ, maatschappelijk werkers, gezinscoaches, juridische professionals en iedereen die in de praktijk te maken krijgt met complexe relatieproblemen en trauma.
Beluister de reeks & download de strategiekaarten (inclusief uitgeschreven scenes) voor de praktijk.
disclaimer:
De dialogen die je hoort zijn fictief. Ze zijn geschreven vanuit thema’s en ervaringen die in de praktijk voorkomen, maar vormen geen letterlijke weergave van gesprekken met cliënten. Personen, situaties en details zijn samengesteld en aangepast om de privacy van betrokkenen te beschermen.
Wat je hoort is dus een fictief verhaal, geïnspireerd door de werkelijkheid.
Meer lezen:
Fisher, J. (2017). Healing the Fragmented Selves of Trauma Survivors: Overcoming Internal Self-Alienation. Routledge.
Katz, E. (2016). Beyond the physical incident model: How children living with domestic violence are harmed by and resist regimes of coercive control. Child Abuse Review, 25(1), 46–59. https://doi.org/10.1002/car.2422.
Katz, E. (2022). Coercive Control in Children's and Mothers' Lives. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190922214.001.0001.
Van der Kolk, B. A. (2014). The Body Keeps the Score: Brain, Mind, and Body in the Healing of Trauma. New York: Viking.
Nederlandse vertaling:
Van der Kolk, B. A. (2016). Traumasporen: Het herstel van lichaam, brein en geest na overweldigende ervaringen. Uitgeverij Mens!
Van der Kolk, B. A. (1994). The body keeps the score: Memory and the evolving psychobiology of posttraumatic stress. Harvard Review of Psychiatry, 1(5), 253–265. https://doi.org/10.3109/10673229409017088.
Maté, G. (2003). When the Body Says No: The Cost of Hidden Stress. Toronto: Vintage Canada.
De Nederlandse vertaling is:
Maté, G. (2020). Wanneer je lichaam nee zegt: Verborgen stress en de gevolgen voor je gezondheid. AnkhHermes. Vertaling: Jörgen van Drunen
Porges, S. W. (2025). Polyvagal Theory: Current Status, Clinical Applications, and Future Directions. Clinical Neuropsychiatry, 22(3), 175–191.
Ook zeer bruikbaar:
Porges, S. W. (2022). Polyvagal Theory: A Science of Safety. Frontiers in Integrative Neuroscience, 16, 871227.
Nb
De polyvagaaltheorie van Porges biedt een invloedrijk theoretisch kader voor het begrijpen van de relatie tussen autonome regulatie, veiligheid, sociale verbondenheid en stress. De theorie wordt toegepast binnen de traumazorg, maar verschillende neurofysiologische en evolutionaire uitgangspunten ervan zijn onderwerp van wetenschappelijke discussie.
Ontmoeting
Een cliënt reageerde kortaf op iedere vraag. "Hij wil gewoon niet meewerken," hoorde ik iemand zeggen.
Later vroeg iemand voorzichtig: "Zou dit gedrag hem ooit geholpen hebben om te overleven?"
Vanaf dat moment veranderde niet de cliënt, maar onze blik.
Ontmoeting
Een deelnemer wilde graag mee-oefenen, maar bleef stil.
Na afloop zei ze: "Vandaag was luisteren voor mij al spannend genoeg."
Soms is een kleine stap precies groot genoeg.
Zorgen na een trauma
Het verwerken van een trauma is een complex proces. De materialen van Vindplaats Zingeving kunnen een waardevol hulpmiddel zijn om je te ondersteunen bij het vinden van structuur en zingeving in deze moeilijke periode.
'Dit blijft aan me kleven'.
'Het lag echt als steen op mijn maag'.
'Hier wil ik wel mijn professionele lichtje over laten schijnen'.
Of het ligt aan de wereld die steeds complexer wordt weet ik niet, maar mijn ontwerpen worden steeds eenvoudiger. En blijken te resoneren met wat er ten diepste speelt.
Ik heb de afgelopen periode een aantal keer teams begeleid die te maken kregen met heftige of impactvolle gebeurtenissen. Tegelijk maak ik privé ook veel mee met mijn puberkinderen wat me soms wakker doet liggen.
In de media laait de discussie over mentale veerkracht bij pubers. Maar moet je dit nu meteen trauma noemen?
Ja, want als je het bij name noemt, kom je ook op het spoor van wat je hieruit kan helpen. Zodat het niet als de last van de wereld op je schouders blijft voelen.
Daarom werk ik met onderstaande gespreksstarter.
Vrij om te gebruiken in jouw team of groep!
Misschien wil je je ook verdiepen in de andere thema's?
Waar begin ik?
Ontdek hieronder de beste startpunten op basis van jouw behoeften.
Ik ben nieuw
Download eerst de gratis werkvormen om een laagdrempelige kennismaking te krijgen met compassie op de Proefplaats
Ik geef trainingen
Bekijk de trainerstools voor uitgebreide methodieken en materialen om compassie te behandelen in jouw trainingen via de Workshops
Ik zoek iets voor morgen.
Bekijk de verschillende praktijkboeken en kaarten en tools die je direct kunt bestellen en gebruiken, op de Werkplaats.
Ik zoek verdieping
Lees de artikelen op het blog voor een meer filosofische en verwonderende blik op de thema's van je keuze op de Leesplaats
Werken vanuit de Vindplaats-methode
Bij dit thema oefenen we vooral:
✓ Verbinden
✓ Handelen