De Vindplaatsen> Zingeving en levensvragen
Een zoektocht naar betekenis in het dagelijks leven
Zingeving gaat over wat je leven zin geeft. Wat en wie is voor jou van waarde? Waar kom je je bed voor uit? En hoe kan ik verder als ik de zin in het leven verloren ben?
Levensvragen zijn vragen die opkomen als je leven anders loopt dan je had gehoopt. Als je door ziekte, verlies of beperking ineens wordt stilgezet. Naast allerlei emoties en gedachten, kan dan ook de dieper liggende vraag: waar doe ik het voor, waar leef ik voor? steeds maar terugkomen.
Carl Jung zei het al: de donkerste delen van je psyche zijn “ninety percent gold”, maar alleen als je ze durft aan te kijken. En toch, als je lang genoeg in het donker blijft kijken, verlang je vanzelf weer naar licht.
Zo vergaat het mij ook met grote woorden als zingeving, compassie, hoop en ethiek.
Wanneer ik probeer uit te leggen wat ze betekenen, merk ik dat een omweg vaak meer laat zien dan een definitie.
En dan zeg ik in mijn lessen en trainingen:
'Probeer je eens voor te stellen dat ze er niet zijn. Dat ze ontbreken.
Hoe ziet dat er dan uit?'
Zo kijk ik naar deze grote woorden, via de contrastvragen, via socratisch kijken en via zorgethiek.
Contrast: zingeving wordt zichtbaar in zinverlies, compassie in on-opmerkzaamheid, hoop aan de rand van wanhoop.
Socratisch kijken met een vleugje fenomenologie: niet: wat is het? maar: hoe verschijnt het in het alledaagse leven?
Zorgethiek, waar ik geleerd heb: betekenis ontstaat niet in isolatie, maar in relaties, in aandacht en betrokkenheid tussen mensen.
Samen vormen ze een oefening om zorgvuldiger te zien wat zich laat zien. En vervolgens misschien wel te concluderen, naar de woorden van de immer lichtheid zoekende Hans Andreus:
'Ik weet alleen het licht van wonder boven wonder. Ik weet alleen maar alles wat ik weten wil'.
In deze veldgids Wondervragen verken ik op beknopte manier wat deze manier van kijken je kan opleveren. Bekijk hier de veldgids ter verdieping en inspiratie van je eigen werk:
Levensvragen van de dag
Levenwicht
Levenslicht
Leven light
Leeft tijd
Levensles van deze dagen:
Wil jij vandaag mijn leven dragen?
Want soms draag je de dag.
Soms draagt de dag jou.
En soms is er iemand die een stukje meedraagt.
Misschien is dat wel levenwicht.
Wie heeft vandaag een beetje van jouw leven gedragen?
[Beatrijs, 25 juni 2026 Dag van de levensvragen]
52 levensvragen om te stellen in je gesprek. Download nu je eigen set:
Mijn laatste patiënt
Mijn laatste patiënt was slager geweest.
Ik vond het moeilijk om bij hem die zingevende laag te vinden waar ik als geestelijk verzorger vaak naar zoek. Niet omdat die er niet was, maar omdat ons de woorden ontbraken. We spraken over zijn leven, zijn ziekte, zijn gezin. En steeds weer over zijn werk.
Over het hakken van vlees.
Ineens dacht ik aan een regel van Wysława Szymborska:
"Bij het invullen van formulieren
en het hakken van vlees
heeft ze doorgaans vrij."
Dit gaat over de ziel.
Misschien was dat waarom ik zo hard moest werken in onze gesprekken. Niet om zijn ziel te vinden, maar om mijn idee los te laten van hoe betekenis zich toont.
Want dat is misschien wat we het liefste doen als geestelijk verzorger: woorden geven aan die prachtige laag van het bestaan. Onder onze voeten, boven ons hoofd, in de ruimte die ons omringt.
Maar deze man zette mij met beide benen op heilige grond.
De grond van de ontmoeting, hier en nu. Zonder grote woorden.
Gewoon een man die vertelde over zijn werk. En ik daar luisterend.
En ergens daartussen was de ziel aanwezig.
'Wat kom je ook alweer doen?' was de vraag die hij die ochtend 3x herhaalde. 'Luisteren', was mijn antwoord.
Met hart en ziel.
Misschien wil jij dat ook leren, luisteren met hart en ziel. Voor jou heb ik het Zingeving werkboek ontwikkeld: een complete set met werkvormen om die lastige levensvragen eens van een andere kant te benaderen en zichtbaar te maken.
Speciaal voor professionals die werken met levensvragen, richting en betekenis: 76 pagina's werkvormen en inspiratieteksten
Wat erin zit:
- Levensvragen werkvorm
- Essay inspiratie en zingeving
- Zingeving op de kaart praktijkgids
- Praatkaarten
- Zinspiratie boekje met werkvormen
👉 Focus: gesprek openen, betekenis verkennen, richting geven
Telt het voor jou
dat dit bij mij
almaar weer pijn doet
zo gaat
en stoppen moet?
Deze indringende vraag vormde het startsein en slotakkoord van een zinvolle en mooie lesavond over...zingeving in de huisartsenpraktijk. Met dank aan Maria van Genugten en Habeo+ en alle geweldig betrokken studenten van de PoH opleiding dat we samen deze taaie materie werkbaar hebben kunnen maken. Dat telt, dat en soms ook doorheen onze eigen geraaktheid almaar weer onze patiënt willen zien, horen, erkennen.
Dat dat maar nooit stopt, die compassie!
PS het sterrenbeeld op de afbeelding is die van de weegschaal: wegen van waarden, van verdriet, van de weg kwijt zijn en de zinvinden.
Wil je ook aan de slag met allerlei materialen? Kijk dan hier naar wat je direct kunt downloaden:
Bekijk hier de gratis materialen:
